Sing Vooraf:  Psalm 16:2;  Psalm 44:7;  Psalm 81:10;  Psalm 135:10.

Kom ons begin hierdie ontmoeting met God deur openlik teenoor mekaar en teenoor God te verklaar:

Ons hulp is in die Naam van die Here wat die hemel en die aarde geskape het.
Geliefdes, genade en vrede vir u van God ons Vader en die Here Jesus Christus deur die kragtige werking van God die Heilige Gees.
Amen.

Lofpsalm  103:1, 11.
Gebed.
Psalm 86:5. 

Skriflesing: 1 Korintiërs 10
Teks:           Kategismus Sondag 35; 1 Korintiërs 10:7, 14

En wees ook nie afgodedienaars soos sommige van hulle was nie, soos geskrywe is: Die volk het gaan sit om te eet en te drink en het opgestaan om te speel. (1 Korintiërs 10:7 AFR53)

Daarom, my geliefdes, vlug vir die afgodediens. (1 Korintiërs 10:14 AFR53)

Dit gaan oor die gebod:

Jy mag vir jou geen gesnede beeld of enige gelykenis maak van wat bo in die hemel is, of van wat onder op die aarde is nie, of van wat in die waters onder die aarde is nie.  Jy mag jou voor hulle nie neerbuig en hulle nie dien nie, want Ek, die Here jou God, is 'n jaloerse God wat die misdaad van die Vaders besoek aan die kinders, aan die derde en aan die vierde geslag van die wat My haat;  en Ek bewys barmhartigheid aan duisende van die wat My liefhet, en My gebooie onderhou.

 Ons let op die volgende drie sake:

1.  Wat leer die Here ons in die tweede gebod?
2.  Die gevolge as ons nie hoor nie.
3.  Wat wil die Here bereik?

1.  Wat leer die Here ons in die tweede gebod?

Hierdie gebod het inderdaad vier kante:
Hierdie gebod leer ons hoe ons ons Godsdiens suiwer moet beoefen:
Enige beeld wat ons maak, al is dit hoe mooi ookal, bly die handewerk van 'n onvolmaakte mens  - dit is 'n maaksel van 'n mens.
Dit is sonde as ons God as 'n maaksel van 'n mens voorstel.
Eenkeer was die Here met 'n Samaritaanse vrou in gesprek.  Hy het haar onderrig oor die ware geloof.  Maar die vrou kon die saak van die ewige lewe nie verstaan nie.

    * Op 'n stadium sê sy toe vir die Here haar voorsate het al van Jakob se tyd af op die berg aanbid.
    * Die Here Jesus se antwoord vir haar was:  God is Gees;  en die wat Hom aanbid, moet in gees en waarheid aanbid (Vers 24).
          o Ons kan nie aanbidding van die Here aan die berg vasmaak nie, want dit gaan nie oor die berg nie.
          o Dit gaan oor die waarheid en oor die egtheid en diepte van jou geloof.
          o Aanbidding kom uit die hart.

Die Here het daar 'n baie belangrike beginsel gegee:  uiterlike aanbidding is afgodediens. Ons kan die beginsel nou gaan toepas:
Dit gaan nie in hierdie gebod oor kuns nie.  Die Here het dit nog nooit verbied dat mense beeldhouwerk en skilderwerk mag doen nie.
Die hele saak kan saamgevat word daarmee dat die Here wil hê dat Hy lewend deur die mens aanbid moet word.
2.  Die gevolge as ons nie hoor nie.

Die Here het nie net gesê dat die mens geen beelde mag maak wat hy wil of gaan aanbid nie. Die Here het ook beveel dat sulke bestaande beelde wat aanbid word, uitgeroei moet word.  'n Voorbeeld wat u almal onthou is dat die Here vir die Israeliete gesê het dat hulle al die inwoners van die land se altare moet afbreek en vernietig as hulle in die land ingaan (Deuternomium 7:5).

Daarmee het die Here eintlik alle menslike uitvindings en menslike goeddunke afgesny.  Nie dat dit gehelp het nie, want die mense het maar deur die eeue met hulle eie styl van aanbidding voortgegaan.  Die Here leer dit self in Matteus 15:9  "Maar tevergeefs vereer hulle My deur leringe te leer wat gebooie van mense is."

Hier staan twee dinge wat belangrik is vir hierdie preek:  Die eerste een is dat so 'n soort van aanbidding tevergeefs is.  Prakties gestel:  Dit eindig in die hel.  Die tweede is dat die dinge wat tevergeefs is almal menslike uitvindings is - al is hulle daarop gerig om die Here te aanbid!

Die Here wil hê dat jou en my liefde vir Hom daarin uitkom dat ons Hom reguit en eerlik aanbid.  En dat ons nie sy wese aan iets anders vasmaak nie. Hy wil persoonlik in die sentrum van ons aanbidding staan.

Alle mense wat hiervan afgewyk het, het Hy letterlik tot in die derde en in die vierde geslag gestraf.
Al hierdie mense het van God geweet, maar hulle was almal haters van God.  Daarom het God sy Woord oor hulle gehou.

Daarteenoor het die Here sy belofte om te seën ook gehou.  Dink maar aan Dawid, en aan Abraham, en Jakob.  Nie een van hierdie drie was volmaak en sondeloos nie.  Al drie was growwe sondaars.  Maar al drie was selfs wanneer hulle sonde gedoen het lief vir die Here, daarom het hulle elke keer diep berou gehad oor hulle dinge en gesmeek vir vergifnis - en hulle het dit gekry.  Hulle lewens getuig van baie ryk seëninge oor hulle.  Maar hulle het nooit voor 'n afbeelding van God gebid nie.  Hulle het God self aanbid.

3.  Wat wil die Here bereik?

Die eerste doel wat die Here wil bereik, is dat sy Naam geëer word.  Hy eis gehoorsaamheid van die mens wat Hy geskape het om Hom te dien en te eer.  Daarom laat Hy geen vorm van aanbidding toe wat buite die raamwerk van sy Goddelike voorskrifte is nie.  Veral stom dinge soos beelde duld die Here nie.  Hy wil lewende gemeenskap met mense beoefen, wat Hom met woord, gebed en lied aanbid.

Die tweede doel van die Here met hierdie gebod is die saligheid van sy uitverkorenes.  Hy bewys aan ons genade deur sy persoonlike teenwoordigheid in ons lewe hier op aarde toe Hy self kom leef en sterf het.  God het nie in 'n simbool of in 'n beeld na ons toe gekom om ons verlossing te bewerk nie.  In Jesus Christus het Hy sy verbond nagekom deur almal wat Hom lewend aanbid se sondestraf te dra, en hulle met God se toorn te versoen.  Daarom verwag Hy van ons ook direkte en persoonlike kontak.

Selfs na die hemelvaart het die eis gebly dat ons die Here nie deur beelde kan en mag aanbid nie.  Ons moet dit persoonlik en direk doen.  Soveel te meer na die uitstorting van die Heilige Gees, want die Heilige Gees leer en lei ons juis om die Here in waarheid te aanbid.

Die Heilige Gees vou die diepte van God se Woord ook vir ons oop.  Hoe meer ons van God se Woord verstaan, soveel meer begryp ons dat  ons die Here nie deur middels soos beelde of ander vorms waarmee mense Hom probeer weergee kan dien nie.  Die Heilige Gees laat ons verstaan dat die Here beeldediens aanvaar as haat teen Hom.

Ons is verlos deur die lewende God.  Kom ons aanbid Hom ook sonder tussengangers soos beelde, omdat die Here ewig en persoonlik teenwoordig is deur sy Woord en Gees.  Daarom verwag Hy ons direkte aanbidding as antwoord op sy Woord.

Kom ons lees Kategismus Sondag 35.

Vraag 96:  Wat eis God in die tweede gebod?
Antwoord:  Ons mag God op geen enkele manier afbeeld nie (a) en Hom op geen ander manier vereer as wat Hy in sy Woord beveel het nie (b).

(a)Jes 40:18, 19, 25;  Deut 4:15, 16;  Rom 1:23;  Hand 17:29.  (b) 1 Sam 15:23;  Deut 12:30;  Matt 15:9.

Vraag 97:  Mag ons dan glad nie beelde maak nie?
Antwoord:  God kan en mag op geen enkele manier afgebeeld word nie (a).  Die skepsels mag wel afgebeeld word, maar God verbied dat ons van hulle afbeeldings maak en besit om dit te vereer en Hom daardeur te dien (b).

(a)Jes 40:25.  (b) Eks 34:17;  23:24;  34:13;  Num 33:52.

Vraag 98:  Mag ons beelde as "boeke van die leke" in die kerkgebou toelaat?
Antwoord:  Nee, want ons moet nie wyser as God wil wees nie.  Hy wil sy Christene nie deur stom beelde nie (a), maar deur die lewende verkondiging van sy Woord laat onderrig (b).

(a) Jer 10:8;  Hab 2:18, 19.  (b) Rom 10: 14,  15,  17;  2 Pet 1:19;  2 Tim 3:16,  17.

Amen.

Slotgebed.
Slotpsalm  119:63.

Bevestiging van Ouderlinge en Diakens

Psalm 134:4

Die genade van die Here Jesus Christus en die liefde van God en die gemeenskap van die Heilige Gees bly by u almal.
Amen.

Dr. M.J. du Plessis
Gereformeerde Kerk Bellville
Datum: 27 Februarie 2005 (aand)