Ons hulp is in die Naam van die Here wat die hemel en die aarde geskape het.
Geliefdes, genade en vrede vir u van God ons Vader en die Here Jesus Christus deur die kragtige werking van God die Heilige Gees.
Amen.

Lofpsalm 103:1.

Geloofsbelydenis

Wet

Skrifberyming 26:11.

Gebed.

Psalm 69:5. (Wysie Psalm 59)

Skriflesing: 1 Samuel 25.

Teks: 1 Samuel 25:36

Toe Abígail by Nabal kom, het hy juis 'n maaltyd in sy huis aangerig soos die maaltyd van 'n koning; en Nabal se hart was vrolik in hom, en hy was baie dronk; daarom het sy hom niks, klein of groot, meegedeel totdat dit die môre lig word nie.

In ons voorbereiding om hierdie nuwe jaar aan te pak, gaan ons in 'n reeks preke aandag gee aan praktiese alledaagse sondes wat voorkom. Die bedoeling is dan dat ons na al die dinge wat die Skrif daaroor te sê het, sal luister, sodat die Heilige Gees ons deur selfontdekking en berou tot bekering sal lei - by diegene waar dit nodig is. Dan kan ons almal met ‘n skoon, opregte vreugde die koms van die Here tegemoet lewe.

1. Kom ons kyk eers na al die negatiewe dinge rondom drankmisbruik:

Die Here het dit belangrik geag dat daar van Nabal neergeskryf moes word dat die Here gesien het dat hy baie dronk was.
Nabal is kort na hierdie groot dronkenskap van hom dood. Die laaste getuienis wat die Here van hom gee, laat ons met die gevoel dat hierdie man nie salig gesterf het nie. Daarom kyk ons vanoggend in hierdie preek na drankgebruik en drankmisbruik.

Daar is een sonde wat soos 'n draad deur die Bybel loop. Van die eerste tot die laaste boek word van van hierdie sonde melding gemaak.
Wat veral opvallend is, is die manier waarop die Here daarna verwys:
By wie is "Ag!"; by wie is "Wee my!"; by wie is getwis; by wie is geklaag; by wie is wonde sonder oorsaak; by wie is dofheid van oë? By die wat láát opbly by die wyn, by die wat ingaan om gemengde drank te proe. Kyk nie na die wyn as dit rooiagtig lyk, as dit sy glans gee in die beker, glad na binne gly nie: op die end byt dit soos 'n slang en spuug gif uit soos 'n basilisk. Jou oë sal vreemde dinge sien en jou hart verkeerde dinge spreek; en jy sal wees soos een wat in die hart van die see lê en soos een wat op die top van die mas lê. Hulle het my geslaan, sê jy dan, ek het geen pyn gevoel nie; hulle het my neergeslaan, ek het dit nie gemerk nie! (23:36)Wanneer sal ek wakker word? Dan sal ek dit weer opnuut soek. (Spreuke 23:29-35 AFR1953)

Kom ons volg hierdie sonde se spore deur ons geskiedenis.
Noag was 'n regverdige, opregte man onder sy tydgenote. Noag het met God gewandel (Genesis 6:9).
Let nou op wat is gevaarlik aan sonde doen:
2. Kom ons kyk in die besonder na die betekenis van drankmisbruik soos wat ons dit in die Bybel kry:

Kom ons kyk net weer na Noag wat kaal in sy tent gelê het.
Jy sal self met skande in plaas van met eer oorlaai word, jy sal self dronk word en jou ontbloot! Die Here sal jou die oordeelsbeker wat in sy hand is, gee om te drink, en jou eer sal in skande verander word (Habakuk 2:16).

Die teks klink miskien vir sommiges taamlik outyds, maar dit is die tipe dinge wat vandag nog op die sogenaamde ramkampe gebeur.
Die Here openbaar baie duidelik die skande van mense wat dronk (of halfdronk) is.
Vergelyk: Jeremia 25: 27
En jy moet vir hulle sê: So spreek die HERE van die leërskare, die God van Israel: Drink en word dronk en spuug en val neer en staan nie weer op nie weens die swaard wat Ek onder julle stuur. (Jeremia 25:27 AFR1953;)

Psalm 69:12 (69:13)
 Die wat in die poort sit, praat van my - ook die spotlied van die wat sterk drank drink. (Psalms 69:12 AFR1953)

Spreuke 20:1
Die wyn is 'n spotter, en sterk drank 'n lawaaimaker; en elkeen wat daardeur bedwelmd raak, is nie wys nie. (Spreuke 20:1 AFR1953)
Dit is glad nie so vreemd en eietyds dat mense partytjies hou waar daar soms van vroeg tot laat gedrink is nie.
Uitsprake soos hierdie laat die lewensstyl van ons tyd deur die Bybel onder die vergrootglas kom.
Dit is verkeerd dat die meeste van ons sosiale byeenkomste net nie sonder drank gehou kan word nie! Dit lewer ook hierdie probleem dat uit hierdie gewoonte probleme ontstaan vir mense wie se liggame nie teen drank bestand is nie. Dit is 'n bekende feit dat 'n groot aantal van die alkoholiste se probleme begin het by drankies tydens die ete.

Die verdere probleem is dat daar manne is wat net nie "nee" vir 'n antwoord kan vat nie. Sulke mense probeer dan 'n drankie (of meer) afdwing op elkeen wat teenwoordig is. Daar was baie eeue terug al sulke mense. Daarom het die Here 'n uitspraak gemaak oor hoe Hy voel oor sulke mense en wat Hy met hulle gaan doen:

Ellende wag vir hom wat, toe hy vir 'n ander drank gegee het, dit met gif gemeng het en hom dronk gemaak het om na sy kaal geslagsdele te kan kyk (Habakuk 2:15).

Onthou u hoe ongeduldig die Here met Dawid was omdat hy Uria vermoor het? Toe het dit gegaan oor 'n hele paar van die dinge waaroor die preek tot nou toe al gehandel het.
Die Bybel vertel dit so:
Toe het Dawid hom (Uria) geroep en saam met hom geëet en gedrink. Hy het hom selfs dronk gemaak. Maar die aand het Urija uitgegaan om op sy gewone plek saam met die slawe van die koning te gaan slaap. Hy het nie huis toe gegaan nie (2 Samuel 11:13).

Net soos in die geval van Noag, openbaar die Bybel dat iemand wat tot die misbruik van drank (op watter manier ookal) ook tot ander sondes in staat is: so is daar uit hierdie sonde van Dawid meer sondes gebore, naamlik die moord op Uria.

Vroeg in die Bybel openbaar die Here dat sondes dikwels in groepe van meer as een voorkom.
Al sê die Here nie elke keer duidelik dat die dronkenskap wat gebeur het, sonde was nie, wys Hy dit later duidelik in die gevolge daarvan - soos in die geval met wat toe van Lot se kinders geword het.

Dit is verstommend as ons kyk op hoeveel terreine in die lewe hierdie sonde sy kop uitsteek.
In die Nuwe Testament vertel Jesus 'n gelykenis waarin onverantwoordelikheid en dronkenskap saamgegroepeer word. Luister na net een sin uit daardie gelykenis:
Maar as die slaaf by homself sê: `My eienaar draai lank om te kom,' en hy die slawe, mans en vroue, begin slaan, terwyl hy self eet en drink en dronk word, ... (Lukas 12:45).
Ons kerklike en geloofslewe spring ook nie die oortreding van hierdie sonde vry nie.
Moenie wyn of sterk drank drink nie, jy of jou seuns saam met jou as julle in die tent van samekoms ingaan, dat julle nie sterwe nie; 'n ewige insetting is dit vir julle geslagte; (NAV: "Jy en jou seuns mag geen wyn of bier drink wanneer julle moet gaan diens doen in die tent van ontmoeting nie, want dan sal julle sterwe. Dit is 'n vaste voorskrif, ook vir julle nageslag (Levitikus 10:9).

Hierdie Bybelgedeelte praat ons gemeente ook aan: Daar was al mans wat na drank geruik het in ons eredienste in hierdie gemeente. En dan het die feit dat hulle na drank geruik het aanstoot gegee aan van die ander gemeentelede.
Maar ook die priesters en profete hier in Jerusalem slinger en waggel van dronkenskap; hulle slinger, hulle is beneweld, hulle waggel van die wyn en die drank; die profete slinger wanneer hulle gesigte moet uitlê, die priesters loop twee rye spore wanneer hulle regsbeslissings moet maak (Jesaja 28:7).

Net daarna is Juda in Ballingskap weggevoer.

3. Kom ons kyk na die positiewe rondom drankgebruik

Natuurlik is ons nie almal alkoholiste nie, maar dit beteken nie dat ons nie moet weet hoe die Here oor hierdie sonde en sy gevolge voel nie. Ons het hierdie kennis nodig om:
Die gebruik van drank is nie sonde nie. Die Here Jesus het in sy lewe ook drank gebruik. Hy het byvoorbeeld wyn gebruik wanneer Hy Pasga gevier het en toe Hy die Nagmaal ingestel het. Die voorbeeld wat God in Hom stel, is dat die mens moet heers oor die gebruik van drank.
Die gebruik van drank opsigself is nie verkeerd nie. Die punt waaroor dit gaan is dat ons gelowiges drank beheersd moet gebruik.
Versoekings met en deur drank sal daar altyd wees. Maar ons moet versigtig daarmee omgaan. Die duiwel gee nie om wie en hoe hy probeer om mense met drank skade aan te doen nie. Aan die kruis het die duiwel nog 'n laaste poging aangewend om Jesus met drank te vang.
Tog is daar 'n ander soort dronkenskap waaraan gelowiges kan deelneem. Dit is die een waar ons so heilig lewe, dat ons met die Heilige Gees vervul word. Dit is byna asof die apostel Paulus ons voor die keuse stel aan watter soort dronkenskap ons wil deelneem.

Moet julle nie aan drank te buite gaan nie; daarmee gaan losbandigheid gepaard. Nee, laat die Gees julle vervul, en sing onder mekaar Psalms, lofgesange en ander geestelike liedere; sing met julle hele hart tot eer van die Here (Efesiërs 5:18, 19).

Hier is die pad. Dit is die rigting waar ons vreugde en eer by God soek en vind. 'n Vreugde en hoogste belewenis waar Hy deel is van ons en sy nabyheid ons volmaak met die hoogste geluk en vrede. Kom ons laat ons met die Gees vervul.

Amen.

Slotgebed.

Slotpsalm 107: 1, 3.

Die HERE sal jou seën en jou behoed;
Die HERE sal sy aangesig oor jou laat skyn en jou genadig wees;
Die HERE sal sy aangesig oor jou verhef en aan jou vrede gee.

Amen.

Dr. M.J. du Plessis
Gereformeerde Kerk Bellville
Datum: 13 Januarie 2002.