Geleentheid: Pinkster

Sing vooraf: Psalm 92:1, 2

Ons hulp is in die Naam van die Here wat die hemel en die aarde geskape het.
Geliefdes, genade en vrede vir u van God ons Vader en die Here Jesus Christus deur die kragtige werking van God die Heilige Gees.
Amen.

Lofpsalm 150:1-3

Geloofsbelydenis: Apostolicum/Nicea
Na die wet bely ons voor God ons sondeskuld en bid vir  vergewing van ons sondes met Ps. 38:1, 15, 17 (nuwe lewe, versoening)
Wet
Psalm 38:1, 15, 17
Gebed
Psalm 43:3, 4 (in aanloop tot Bybellees en preek)
Skriflesing:     Johannes 16:1-13; Handelinge 2:1-13
Teks:               Handelinge 2:2,3

En daar kom skielik uit die hemel ‘n geluid soos van ‘n geweldige rukwind, en dit het die hele huis gevul waar hulle gesit het. 3  Toe is deur hulle tonge gesien soos van vuur, wat hulleself verdeel en op elkeen van hulle gaan sit. (Handelinge 2:2-3 AFR53)

Hoofgedagte: Pinkster – die groot teken van die Here wat deur sy Gees in sy kerk kom woon en met groot krag kom werk.

Geliefde gemeente

Vandag is Pinkster-Sondag.

Dit beteken dat die Christelike kerk wêreldwyd vandag spesiaal terugdink aan die uitstorting van die Heilige Gees by Pinkster, dit is die geskiedenis wat ons pas in ons tekshoofstuk gelees het.

In die Gereformeerde Kerke maak ons nooit ’n groot ophef van Pinkster nie.

Anders as baie ander kerke het ons nie in die week vooraf Pinksterbidure of opwekkingsdienste of ander byeenkomste om mense in ’n Pinkster-stemming te kry nie.

Hieroor word ons dikwels verkwalik, en dan verweer ons onsself gewoonlik deur te sê:
Ag, broeders en susters, ons sou heelwat voorbeelde van sulke kerke kon ophaal, maar ons laat dit daar.

Ons is nie hier om oor ander te praat nie. Kom ons kyk hoe staan sake met onsself, met die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika (GKSA).

In ons eie geledere hoor ons soms dat mense vra:
Ek is seker die meeste van u het al vrae soos hierdie gehoor.

En as u dit gehoor het, het u straks ook die aanklagte gehoor wat gewoonlik daarmee saamgaan, wat sê:
’n Groeiende lys van aantygings, maar u het dit seker al almal gehoor, ook die wekroep dat die GKSA ’n nuwe reformasie nodig het, ’n nuwe herlewing – dat die krag van Pinkster weer in die kerk sigbaar moet word.

Maar by al hierdie aantygings is daar een baie belangrike vraag wat ons voor alles moet uitmaak: Waaraan meet ’n mens die werk en die krag van die Heilige Gees in die kerk?

Sommer so op aanvoeling? Soos dit vir mý lyk? Dit kan tog nie. As Gereformeerdes weet ons dat daar maar net een betroubare meetstok is: Die Woord van die Here – die Bybel.

Daarom moet ons vanoggend weer ’n slag mooi luister na wat die Býbel sê oor wat Pinkster vir ons beteken; dan kan ons, in die lig dáárvan, onsself geldig ondersoek.

In hierdie ondersoek gaan ons eers vra:
1. Pinkster binne die geheelboodskap

Watter plek neem Pinkster in die boodskap van die Bybel as geheel in? Om hierdie vraag te beantwoord, moet ons die hele Bybel, van Genesis tot Openbaring, in aanmerking neem.

Dit kan ’n mens natuurlik nie in een preek doen nie, maar – in kort – binne die geheel van die Bybel gesien, kan die Pinkstergebeure beskou word as God se DERDE toetrede tot die wêreld.

Verstaan my mooi:

Ek sê nie dat God net drie keer na die wêreld toe gekom het nie.

Nee, God is en was nooit uit die wêreld afwesig nie.

Hy is tog ewig en alomteenwoordig.

Maar in die Bybel maak Hy bekend dat daar drie kere was waar Hy as die Drie-enige God op ’n besondere manier na die aarde toe gekom het.

Opvallend genoeg was dit elke keer as een van die Persone van die Goddelike Drie-eenheid: “Vader, Seun en Heilige Gees”, soos ons Hom bely en die kinders Hom ook in die katkisasie leer ken.
Belangrik om te onthou: Met die drie toetredes het die Een nie op enige stadium by die Ander oorgeneem nie. Dit is nie soos ’n aflosstokkie wat elke keer oorgegee is sodat ons nou in ’n tyd leef waarin net die Heilige Gees hier is en aan die werk is nie.

Nee, ons moet dit eerder verstaan as God wat Homself in drie fases al duideliker in die wêreld openbaar:
Toe die Vader sy Seun in hierdie wêreld gestuur het, het die Vader Hom nie van die wêreld onttrek nie. Hy was steeds in en deur Christus in die wêreld.

En toe Jesus 40 dae na sy kruisigng en opstanding na die hemel toe opgevaar het, het Hy nie sy kerk verlaat nie.

Nee, by Pinkster het Hy na sy kerk toe teruggekeer, maar nou in die Heilige Gees. Deur die Heilige Gees woon Hy in sy kerk en regeer Hy oor sy kerk vanuit die hemel.

Omgekeerd: Die Heilige Gees was nie eers van Pinkster af in die wêreld nie. Nee, van die begin af was Hy daar.

Reeds by die skepping het die Gees van God oor die waters gesweef, sê Genesis 1:2.

Maar by Pinkster tree die Heilige Gees op ’n besondere manier tot die wêreld toe. Netnou meer dáároor.

Maar eers moet ons raaksien dat die uitstorting van die Heilige Gees, uniek soos wat dit was, nie los staan van die Vader en van die Seun nie.

Hierdie punt is baie belangrik wanneer ons die werk van die Heilige Gees in die kerk wil meet.

In die meting durf ons nie maar net na die geestesgawes vra nie of na die kerk se ywer en meelewing, soos ons dikwels doen nie.
Belangrik op hierdie stadium is om te onthou dat die Heilige Gees nooit van die Woord losgemaak kan word nie.

Om dan te beweer dat die Gereformeerde Kerke so met die Bybel besig is dat ons nie ruimte laat vir die Heilige Gees nie, maak net nie sin nie.
Hoe anders as deur die Bybel sou ons in elk geval geweet het dat die Heilige Gees uitgestort is en sou ons die betekenis daarvan kon begryp het?

So weet ons juis deur die Bybel, deur die gedeelte wat ons vanoggend gelees het, dat die Heilige Gees by Pinkster met drie tekens gekom het. In ons teksvers lees ons van die tekens:
Hierdie tekens was nie maar sommer vir vertoon nie.

Dit was tekens met BETEKENIS.

2. Die betekenis van die geluid van die rukwind

Wat was die betekenis van die geluid van die geweldige rukwind?

Die Bybel self maak dit vir ons op baie plekke duidelik. Ons kyk maar net na ’n paar plekke. Kom ons begin by die Ou Testament:
In die Ou Testament het God dus meermale die wind gebruik as ’n teken dat Hy persoonlik verskyn.

Waar ons dan hier in ons teks lees dat daar skielik uit die hemel ’n geluid soos dié van ’n rukwind gekom het is dit ’n teken daarvan dat GOD PERSOONLIK uit die hemel optree.

... spesifiek die Persoon van die Heilige Gees.

Dit sien ons in Johannes 3:8, waar die Here Jesus sê:

Die wind waai waar hy wil en jy hoor sy geluid, maar jy  weet nie vanwaar hy kom en waarheen hy gaan nie. So is elkeen wat uit die Gees gebore is.”

Wanneer God dan met die teken van die wind wys dat Hy teenwoordig is, doen Hy dit ook om te wys dat Hy in besonder in sy HEILIGE GEES optree en werk.

Dit is wat by Pinkster daar in Jerusalem gebeur het. God wys dat die tyd aanbreek waarin Hy deur die Persoon van die Heilige Gees in sy kerk gaan optree.

Hoe lyk die Here se werk wat Hy deur die Gees doen?
En die Heilige Gees?
Tot op daardie dag was die apostels daar in Jerusalem bymekaar. Eendragtig, skryf Lukas meer as een keer. Maar toe die Heilige Gees oor hulle uitgestort is, het hulle in beweging gekom.

Die Gees het hulle beweeg om uit die gaan en die kerk van die Here met die verkondiging van die evangelie te vergader.

En deur die prediking van die apostels het die Heilige Gees ander mense laat beweeg: sy uitverkorenes regoor die wêreld het Hy beweeg om die Woord te omhels en saam te kom as sy kerk.

So was die geluid van die geweldige rukwind daar in die vertrek waar die apostels bymekaar was ’n teken daarvan dat God die Heilige Gees sy kerk in beweging bring.

Dit was die begin van ’n proses wat vandag nog aangaan.

Die Gees beweeg sy kerk:
So, hiermee het ons al klaar ’n meting waarmee ons die krag van die Gees in die kerk kan meet. Ons moet die “na binne” én die “na buite”-vraag vra:
Maar die teken van die wind sê nog meer.

Uit die Ou Testament het ons gehoor dat die Heilige Gees se teenwoordigheid in die kerk dikwels soos ’n sagte geruis van die wind is. Dit wil sê: Sonder opspraak, sonder vertoon.

Dikwels lees mense die sagte suising verkeerd. Hulle dink dat dit ’n teken is dat die Gees afwesig is. Of sy krag verloor het. Van die kerk waar die wind ’n sagte suising is, word maklik gesê dat dit sonder geesteskrag is.

Nee, ons moet onthou dat die Gees gewoonlik in sy kerk werk soos die gesuis van ’n sagte wind.
Daarom, broeders en susters, moet ons nie die krag van die Gees onderskat en dit verkeerd meet nie. Om die beweging van die wind reg te lees, moet ons meetinstrumente op die Bybel instel.

3. Die betekenis van die tonge soos van vuur

Presies watter soort beweging die Heilige Gees veroorsaak, word in ons teks duidelik omskryf deur die tweede teken: tonge soos van vuur.

Om hierdie teken reg te verstaan, begin ons weer by die Ou Testament toeligting soek. En dan sien ons dat vuur dikwels, net soos wind, gebruik word as ’n teken van God se teenwoordigheid.
Maar wanneer God in vuur verskyn, sê dit iets anders as wanneer Hy in die wind verskyn. Wanneer Maleagi die koms van die Here beskryf, sê hy (3:2):

Hy is soos die vuur van die smelters . . .
Soos iemand wat silwer smelt en suiwer, so sal Hy as regter gaan sit om die Leviete te suiwer, om hulle te louter soos goud en silwer . . .
Hoor u wat die teken van vuur beteken? Dit is simbool van loutering en suiwering.

Soos vuur die onsuiwerhede uit goud- en silwererts verdryf, so is die Heilige Gees ’n geestelike vuur in sy kerk wat die onreinheid van sonde uit die lewens en uit die harte van die gelowiges verdryf.

Dat dit so is, word in die Nuwe Testament bevestig. Johannes die Doper sê (Lukas 3:16) Jesus sal nie met water doop nie maar met die Heilige Gees en met vuur, en dan sê hy:

Hy sal die dorsvloer skoonmaak, en sy koring in die skuur saambring,  maar die kaf sal Hy met onuitbluslike vuur verbrand.

So, broeders en susters, moet ons dan die teken van vuur op Pinkster verstaan:
Nee, Pinkster se tonge soos van vuur praat van ’n kerk wat deur die Heilige Gees van wêreldgelykvormigheid skoon gehou word en deur die Heilige Gees gebring word tot gehoorsaamheid aan die Here.

As ons dan wil meet of die Heilige Gees met krag in die kerk werk, moet ons vra:
Wees dan heilig, sê die Here deur sy Gees aan sy kerk, want Ek is heilig.

4. Die betekenis van die spreek in ander tale

Die derde teken waarmee die Heilige Gees uitgestort is, was die talewonder.

Die apostels, eenvoudige manne wat van Galilea af gekom het, het begin praat in die tale van mense van alle uithoeke van die aarde.

Daarmee het die Here sy plan met die kerk deur die eeue gewys: Hy wil hê dat die evangelie na al die volke van die wêreld moet uitgaan. Elkeen moet dit in sy eie taal hoor.

Nou hoef die volke nie meer, soos in die Ou Testament, na Jerusalem te kom en deel van die volk Israel te word om die brood van die lewe te ontvang nie. Nee, van nou af gaan die brood van die lewe uit na die volke.

Die krag van die Heilige Gees het sake omgekeer:
Die Heilige Gees bring nou die volke van die wêreld in beweging en maak hulle almal deel van die kerk van Jesus Christus.

Hoe doen Hy dit? Weer eens: Deur die Woord. Deur die Woord wat gepreek word laat dring die Gees die waarheid van die Here in die harte van mense in. Hy, die Gees wat volgens Christus se belofte in Johannes 16:13 die kerk in die volle waarheid sal lei, Hy doen dit deur die Woord.

Wat is die kern van die waarheid waarin die Gees ons sal lei? Die Here Jesus sê in Johannes 16:8:
Hy sal ons oortuig van sonde en geregtigheid en oordeel.

Ook hierdie oortuigingswerk doen Hy deur die Woord wat gepreek word.
Daarom:
5. Slot

Broeders en susters,

Waaraan weet ons dat die Heilige Gees werklik in die kerk werksaam is?

Die uitstorting van die Heilige Gees op daardie Pinkster in Jerusalem leer ons:
Kortom: Die Pinkstergebeure laat ons besef dat die Heilige Gees met groot krag werk daar waar sake in die kerk rustig voortgaan:
Laastens:

Omdat God met die uitstorting van die Heilige Gees as ’t ware vir die derde keer in die wêreld ingekom het, leer Pinkster ons ook verder kyk as die hier en die nou.

Dit laat ons vorentoe kyk na die dag wanneer die Here finaal in hierdie wêreld sal inkom. Dit sal wees met sy wederkoms, wanneer Hy op die nuwe aarde onder die nuwe hemel by ons sal kom woon, sê Openbaring 21.

Dán sal ons staan by die vervulling van Pinkster, want dan sal God self by ons wees as ons God – altyd en ewig.

Amen

Slotgebed
Slotpsalm 133:1, 2
Die genade van die Here Jesus Christus en die liefde van God en die gemeenskap van die Heilige Gees bly by u almal.
Amen.

Prof GJC Jordaan
Gereformeerde Kerk Bellville
Datum: Pinkster 4 Junie 2006 (oggend)