Ons hulp is in die Naam van die Here wat die hemel en die aarde geskape het.
Geliefdes, genade en vrede vir u van God ons Vader en die Here Jesus Christus deur die kragtige werking van God die Heilige Gees.
Amen.

Skrifberyming 2:2, 3 (4-2:2, 3)

Gebed

Psalm 89:2, 3

Skriflesing:    Hebreërs 6
Teks:            Hebreërs 6:16; Kategismus Sondag 37

Want mense sweer by een wat meer is, en die eed van bevestiging is vir hulle die einde van alle teëspraak. (Heb. 6:16 AFR53)

Die skrywer van die Hebreërbrief skryf hierdie brief vir Christene wat uit die Jodendom gekom het. Dat hierdie deel van God se kerk nie sonder probleme was nie, is uit die brief baie duidelik.
Wat het dan skeefgeloop?
Dit ruk mens as jy dink dat iemand wat ongelowig raak die Here Jesus tot skande maak, en dat die Here dit so ernstig beskou dat Hy weier dat so ’n persoon weer tot bekering kan kom.

U kan net dink watter twyfel en onsekerheid daar nou in sulke mense se gemoed moet ontstaan as hulle so ’n geweldige kwaai vermaning kry! Daarom het hulle begin wonder wie van hulle dan die paal gaan haal. Wie kan gered word as die uitoefening van jou geloof so ’n swaar saak geword het?

Daarom gee die Here vir die mense ’n vaste troos. Die ware gelowiges kan met ’n versekerdheid op hoop lewe. Daar is twee dinge wat God gegee het, wat alle moeilikheid in die lewe versag: Sy belofte en sy eed.
Tot hier is dit maklik. Maar nou gaan ons lewe elke dag aan, net soos die Hebreërs s’n. In ons lewe word daar op sekere tye van ons gevra om ’n eed te sweer.
Dit is ter wille van die sonde wat ons voortdurend bekruip, nodig dat ons onsself ten opsigte van die eed en die gebruik daarvan moet oriënteer.
Die waarheid is dat ons hele lewe ver van volkome waarheid af lê. Ons samelewing is deurtrek van onwaarheid en bedrog. Maar deur God se goedheid is daar nog waarheid.
Daarom mag die owerheid die eed gebruik om die leuen te beveg en die waarheid te bevorder.

Natuurlik is die gevaar daar dat skyngelowiges die Naam en teenwoordigheid van God sal misbruik om daarmee steeds te probeer om die leuen toe te smeer. Sulke mense moet maar dink aan die woorde van Hebreërs 10:31:

Vreeslik is dit om te val in die hande van die lewende God.

Die Here het die eed altyd gebruik om die waarheid te bevestig. Dit wat die Here so bevestig het, het dan ook altyd gebeur. ’n Goeie voorbeeld is hoe die Israeliete die land Kanaän in die hande gekry het. Josua 21:43:

So het die HERE dan die hele land aan Israel gegee wat Hy hulle vaders met ’n eed beloof het om hulle te gee; en hulle het dit in besit geneem en daarin gaan woon.

Dit illustreer die doel van die eed baie duidelik:
Dit verklaar waarom die eed deur God as heilig beskou word. Die Here sê onomwonde dat Hy ’n strafsaak aan het met iemand wat ’n eed breek of ’n valse eed aflê.

Want hy het die eed geminag deur die verbond te verbreek; en kyk, hy het sy hand gegee en tog al hierdie dinge gedoen; hy sal nie ontvlug nie. Daarom, so sê die Here HERE: So waar as Ek leef, Ek sal gewis my eed wat hy geminag het, en my verbond wat hy verbreek het, op sy hoof laat neerkom. (Eseg. 17:18, 19).

Die beginsel is duidelik:
•    Die Here laat nie sy teenwoordigheid en sy heiligheid inroep om daarmee ’n leuen te vertel nie, want dit beteken dat jy die Wese van God betrek by dit wat eie is aan die duiwel.
•    Daarmee kan God, kragtens die feit dat Hy ’n heilige en regverdige God is, nie vir lief neem nie. Dink hier aan wat die profeet Sagaria sê:

En julle moet nie mekaar se onheil in jul hart versin nie, en nie die valse eed liefhê nie. Want dit alles haat Ek, spreek die HERE. (Sag. 8:17 AFR53)

Die uitspraak laat ons besef dat dit ’n baie ou probleem is dat mense sukkel om die waarheid te praat en dat hulle leuens gebruik om mekaar te onderkruip.

’n Eed is nie ’n gebed nie.
. . . maar as hy nie luister nie, neem nog een of twee met jou saam, sodat in die mond van twee of drie getuies elke woord kan vasstaan. (Matt. 18:16 AFR53)

Dit is die derde keer dat ek na julle toe kom. In die mond van twee of drie getuies sal elke woord vasstaan. (2 Kor. 13:1 AFR53)

Wat is die hoogste doel van die eed? Om die eer van God te bevestig. Die eed moet die eer van God bevestig by elkeen wat dit gebruik – die owerheid, die kerk of enige mens.

Die absoluutheid van die eer van God kom ook daarin na vore dat ons by niks of niemand anders mag sweer nie. Die rede is voor die hand liggend:
Die Here beveel dit ook so in Deuteronomium 6:13:

Jy moet die HERE jou God vrees en Hom dien; en by sy Naam moet jy sweer. (Deut. 6:13 AFR53)

Die feit dat die Here ons beveel om by sy Naam te sweer, beteken nie dat ons nou sommer vir enige ding by sy Naam mag sweer nie. Ons het ’n voorbeeld waar ’n kerkleier dit gedoen het, en ernstig sonde daarmee gedoen het. Dit het gebeur tydens die Here Jesus se verhoor:

Maar Jesus het stilgebly. En die hoëpriester antwoord en sê vir Hom: Ek besweer U by die lewende God dat U vir ons sê of U die Christus, die Seun van God, is? (Matt. 26:63 AFR53)

Daar is ook nog die bekende voorbeeld van ’n vals eed wat gesweer is deur Saul! En die leuens wat daarna die onopregtheid van hierdie eed bevestig het!

En Saul het na Jónatan geluister, en Saul het gesweer: So waar as die HERE leef, hy sal nie gedood word nie! (1 Sam. 19:6 AFR53)

Ons is natuurlik anders, omdat ons Christene is! Ons is dit nie uit ons eie keuse nie – God het ons dit gemaak in Christus. Hy het daaroor ook ’n eed gesweer!

. . . maar Hy met eedswering deur die Een wat aan Hom gesê het: Die Here het gesweer en dit sal Hom nie berou nie: U is priester vir ewig volgens die orde van Melgisédek – (Heb. 7:21 AFR53)

Hierdie Priesterskap waaroor God gesweer het, was dat Jesus Priester sou wees om vir God ’n offer te bring tot versoening van God se uitverkorenes. Dis juis hoe ons versoen is deur die Here Jesus Christus. (NGB art 21).
Natuurlik beteken dit nie dat ons nou maar kan sweer en ede aflê en weet dat as ons daarmee ’n fout maak, God die Vader ons dit in sy ewige Priester Jesus Christus sal vergewe nie! Aangesien sy Naam heilig is, behoort ons op elke moontlike wyse daarteen te waak dat dit nie lyk asof ons dit minag of op ander wyses ’n geleentheid bied om dit te minag nie.
Kom ons kyk wat leer ons belydenis hieroor – Kategismus Sondag 37:

Vraag 101: Mag ’n mens ook godvresend by die Naam van God ’n eed sweer?
Antwoord: Ja, as die owerheid dit van sy onderdane eis of as die nood dit vereis om daardeur trou en waarheid te bevestig. Dit moet dan tot eer van God en tot heil van ons naaste gedoen word. Sodanige eedswering is op die Woord van God gegrond (a), en die gelowiges in die Ou en Nuwe Verbond het dit reg gebruik (b).
(a) Deut 6:13; 10:20; Jes 48:1; Heb 6:16. (b) Gen 21:24; 31:53; Jos 9:15; 1 Sam 24:23; 2 Sam 3:35; 1 Kon 1:29; Rom 1:9; 9:1; 2 Kor 1:23.

Vraag 102: Mag ’n mens ook by die heiliges of by ander skepsels sweer?
Antwoord: Nee, want om ’n regte eed te sweer, beteken dat ek God aanroep as die enigste kenner van die hart om vir die waarheid getuienis te gee en my te straf as ek vals sweer (a). Hierdie eer kom geen skepsel toe nie (b).
(a) 2 Kor l:23; Rom 9:1. (b) Matt 5:34-36; Jak 5:12.

Amen.

Slotgebed

Slotpsalm 132:1, 5

Die genade van die Here Jesus Christus en die liefde van God en die gemeenskap van die Heilige Gees bly by u almal.
Amen.

Dr MJ du Plessis
Gereformeerde Kerk Bellville
Datum: 15 Februarie 2004 (aand)