Sing vooraf:  Psalm 71:13, 14.

Ons hulp is in die Naam van die Here wat die hemel en die aarde geskape het.
Geliefdes, genade en vrede vir u van God ons Vader en die Here Jesus Christus deur die kragtige werking van God die Heilige Gees.
Amen.
Lofpsalm  145:1, 10.
Gebed.
Amen.

Psalm 4:1.

Skriflesing: Jesaja 40
Teks: Kategismus Sondag 1; Jesaja 40:1-11:

Troos, troos my volk, sê julle God. Spreek na die hart van Jerusalem, en roep haar toe dat haar stryd verby is, dat haar skuld betaal is, dat sy uit die hand van die HERE dubbel ontvang het vir al haar sondes. ’n Stem van een wat roep: Berei in die woestyn die weg van die HERE; maak gelyk in die wildernis ’n grootpad vir onse God! Elke dal moet opgevul en elke berg en heuwel klein gemaak word; en die bult moet ’n gelykte en die rotsagtige plekke ’n laagte word. En die heerlikheid van die HERE sal geopenbaar word, en alle vlees tesame sal dit sien: want die mond van die HERE het dit gespreek. ’n Stem sê: Roep! En hy vra: Wat moet ek roep? Alle vlees is gras, en al sy aanvalligheid soos ’n blom van die veld. Die gras verdor, die blom verwelk as die asem van die HERE daarin blaas. Voorwaar, die volk is gras! Die gras verdor, die blom verwelk; maar die woord van onse God hou stand in ewigheid. o Sion, verkondiger van goeie boodskap, klim op ’n hoë berg! o Jerusalem, verkondiger van goeie boodskap, hef jou stem op met mag; hef dit op, wees nie bevrees nie! Sê aan die stede van Juda: Hier is julle God! Kyk, die Here HERE sal kom as ’n Sterke, en sy arm sal heers; kyk, sy loon is by Hom, en sy beloning is voor sy aangesig. Hy sal sy kudde laat wei soos ’n herder; Hy sal die lammers in sy arm vergader en aan sy bors dra; die lammerooie sal Hy saggies lei. (Jesaja 40:1-11 AFR53)

Wat is jou enigste troos in jou lewe en in jou dood?
Ons dink ook altyd dat troos iets is wat ons net vir hartseer mense gaan gee.
Ons glo dat ons tog almal gelukkige en welvarende mense is.
Ons moet verstaan dat hierdie vraag ‘n baie belangrike vraag is vir ons wat almal hier saam is.
Die ellende van die ding is dat baie mense al so diep in hierdie beeldloosheid ingesink het – en gewoond geraak het daaraan  -  dat hulle nie meer daaraan dink dat hulle hoegenaamd iets anders wil (of kan) hê nie!

Ons leef biae keer ‘n ploeterbestaan vol kwaad met min aanloklike heiligheid daarin.
Die slotsom is maar net dit:
Ons moet by die Here gaan hulp soek.
Dan eers gaan ons kennis van God diep word, en ons insig al hoe groter word.
Vanselfsprekend gaan dit in ons lewe die gevolg hê dat ons dan ‘n verandering in ons lewe gaan hê. Ons sal so foutloos as moontlik leef, uit dankbaar heid teenoor God.

Daar is ‘n beskuldiging teen elkeen van ons.
Daarom bely ons dat dit vir ons vanselfsprekend is dat ons in die moeilikheid is, en dat ons troos moet nodig hê (Heidelbergse Kategismus Sondag 1).
Toe het die Here hulle gestraf. Simbolies is hulle doodgemaak.
Vir die Jode uit daardie tyd was die toestand so erg soos die einde self.
Nou kom die Here en Hy troos hulle self.

Troos, troos my volk, sê julle God, en roep haar toe dat haar stryd verby is, dat haar skuld betaal is; dat sy uit die hand van die Here dubbeld ontvang het vir al haar sondes.

Ons is bietjie dieper in die ellendes as wat Juda was.
Alle mense (selfs gelowiges!) stel ook nie meer werklik al belang in God en in sy koninkryk nie.
Maar nou het ons die bevryding: ons kan ook voortgaan.
Die troos van hierdie hele preek is net dit:
Die saak is in sy diepte te groot dat ons alles kan verduidelik, want God het ook nie alles aan ons openbaar nie.
Maar dan moet hierdie mens ook in staat wees om die straf te kan “vat”.
Daarom kom Jesus Christus – wat so ‘n volmaakte mens is, maar wat ook God self is, sodat Hy die straf van God oor ons sondes op Hom kon neem en ook kon oorleef. Hy koop ons van die duiwel af terug.
Die verhouding tussen my en God is herstel, en ek het geen dood spanning meer nie. Lewenskwellinge verander in hulle wese – as ons weg van God af is, is hulle ‘n doodskwelling, want hulle bedreig ons lewe. By God is dit net ‘n kwessie van dat ons hulle moet hanteer tot eer van God – Hy het hulle klaar opgelos. Daarom staan hier:

Troos, troos my volk ….

Maar nou moet u iets daarvan in u lewens terugwys. Ons moet ‘n dankbaarheidslewe lei.

Ons moet die wil van God van harte doen. Ek weet nie een van ons kan nie, maar daar was baie heiliges voor ons wat ook nie kon nie! Daarom roep Dawid uit:

Ék het in my angs gesê: Alle mense is leuenaars.  Wat sal ek die HERE vergeld vir al sy weldade aan my? (Psalms 116:11-12 AFR53)

Maar hy gee ook die antwoord:

Ek sal die beker van verlossinge opneem en die Naam van die HERE aanroep.  My geloftes sal ek aan die HERE betaal in die teenwoordigheid van sy ganse volk. (Psalms 116:13-14 AFR53)

Berymd sing ons dit so:

Wat kan 'k die HEER vir al sy guns vergeld?
Wat kan 'k Hom bring uit dank vir sy genade?
Ek sal Hom prys vir sy verlossingsdade
en by die kelk van heil sy Naam vermeld.

As ons leef onder die besef van ons penarie waarin ons sondes ons voor God stort, dan sal ons al hoe meer na die Here soek, en ook al hoe heiliger (dankbaarder) probeer lewe.

Daarom kan ons nou saam met Paulus jubel:

Want niemand van ons leef vir homself nie en niemand sterf vir homself nie.  Want as ons lewe, leef ons tot eer van die Here; en as ons sterwe, sterf ons tot eer van die Here; of ons dan lewe en of ons sterwe, ons behoort aan die Here. (Romeine 14:7-8 AFR53)

Kom ons lees Kategismus Sondag 1 saam om te sien wat ons belydenis oor troos leer:

Vraag 1: Wat is jou enigste troos in lewe en in sterwe?
Antwoord: Dat ek met liggaam en siel in lewe en in sterwe (a) nie aan myself (b) nie, maar aan my getroue Verlosser, Jesus Christus behoort (c). Hy het met sy kosbare bloed vir al my sondes ten volle betaal (d) en my uit alle heerskappy van die duiwel verlos (e). Hy bewaar my op so 'n wyse dat sonder die wil van my hemelse Vader, geen haar van my kop kan val nie (g). Alles moet inderdaad tot my saligheid dien (h). Daarom verseker (i) Hy my ook deur sy Heilige Gees van die ewige lewe en maak Hy my van harte gewillig en bereid om voortaan vir Hom te lewe (k).
(a)Rom 14:8. (b) 1 Kor 6:19. (c) 1 Kor 3:22; Tit 2:14: (d) 1 Pet 1:18, 19;1 Joh 1:7; 2:2, 12. (e) Heb 2:14;1 Joh 3:8; Joh 8:34 36. (f) Joh 6:39; 10:28; 2 Tess 3:3; 1 Pet 1:5. (g) Matt 10:30; Luk 21:18. (h) Rom 8:28. (i) 2 Kor 1:22; 5:5; Ef 1:14; Rom 8:16. (k) Rom 8:14;1 Joh 3:3:

Vraag 2: Hoeveel dinge moet jy weet om in hierdie troos salig te kan lewe en sterwe?
Antwoord: Drie dinge (a): Ten eerste, hoe groot my sonde en ellende is (b); ten tweede; hoe ek van al my sonde en ellende verlos word (c) en ten derde hoe ek God vir so 'n verlossing dankbaar moet wees (d).
(a)Matt 11:28 30; Ef 5:8. (b) Joh 9:41; Matt 9:12; Rom 3:10;1 Joh 1:9;10. (c) Joh 17:3; Hand 4:12 10:43. (d) Ef 5:10; Ps 50:14; Matt 5:16; 1 Pet 2:12; Rom 6:13; 2 Tim 2:15:

Amen.

Slotgebed.
Slotpsalm 65:4.

Die genade van die Here Jesus Christus en die liefde van God en die gemeenskap van die Heilige Gees bly by u almal.
Amen.

Dr. M.J. du Plessis
Gereformeerde Kerk Bellville
Datum: 8 Januarie 2005 (aand).