Sing vooraf:    Psalm 49:5; Psalm 118:10

Ons hulp is in die Naam van die Here wat die hemel en die aarde geskape het.
Geliefdes, genade en vrede vir u van God ons Vader en die Here Jesus Christus deur die kragtige werking van God die Heilige Gees.
Amen.

Lofpsalm  89:1, 9

Geloofsbelydenis: Apostolicum

Na die wet antwoord ons daarop met Psalm 19:4
Wet
Psalm 19:4

Gebed.
Amen.

Psalm  36:1.

Skriflesing:  Lukas 16:1-17
Teks:  Lukas 16: 8, 9

En die heer het die onregverdige bestuurder geprys, omdat hy verstandig gehandel het; want die kinders van hierdie wêreld is verstandiger teenoor hulle geslag as die kinders van die lig. En Ek sê vir julle: Maak vir julle vriende deur die onregverdige Mammon, sodat wanneer julle die lewe verlaat, hulle jul in die ewige tente kan ontvang.  (Lukas 16:8-9 AFR1953)

Die tema van die gelykenis is dat daar mense is wat die gawe het om op die verkeerde manier en op die verkeerde plekke vir hulle skatte en voordele bymekaar te maak.
Hierdie gelykenis is vol beeldspraak en woordspelings.
In die voorbeeldverhaal vertel die Here Jesus van 'n bestuurder wat beheer gehad het oor iemand se eiendom.
Die Here word voorgestel as die Besitter van 'n groot stuk landgoed waarop baie verskillende produkte verbou word - soos wat dit destyds in Galilea was.
Die saak word toe ondersoek.
En hy het hom geroep en vir hom gesê: Wat is dit wat ek van jou hoor? Gee verslag van jou bestuur van sake; want jy sal nie meer bestuurder kan wees nie. (Lukas 16:2 AFR1953)

Dit gaan nie daaroor dat die Besitter die klagtes wil kontroleer om vas te stel of hulle waar is nie - dit het hy reeds gedoen.
Op hierdie punt gebruik die Here Jesus hierdie voorbeeldverhaal om aan te toon hoe mense dikwels een leuen gebruik om 'n ander een mee toe te smeer - en met altwee probeer om vir hulleself voordeel te bewerk.
Hierdie bestuurder het die skuldenaars een-een ingeroep. Hy het besluit om met hulle vriende te maak, sodat hy na sy ontslag uit sy posisie nog steeds op hulle goedheid kan teer. Daarvoor misbruik hy sy posisie weer 'n keer.
Natuurlik was die skuldenaars dadelik baie beïndruk met hierdie nuwe reëling - en vanselfsprekend sou hulle met hom groot vriende  bly, selfs nadat hy deur die besitter uit sy pos ontslaan is.
...hulle my in hulle huise kan ontvang...
teenoor
wanneer julle die lewe verlaat, hulle julle in die ewige tente kan ontvang.
Die Besitter het die bestuurder ingeroep en hom lof toegeswaai omdat hy verstandig opgetree het teenoor mense van sy eie soort.
Daar is 'n paar belangrike dinge waarop ons moet let om die voorbeeldverhaal verder te kan verstaan.
Dan kom daar so 'n groot versugting van die Here: Die kinders van die lig lê nie teenoor hulle geslag (gelowiges) dieselfde verstandigheid  aan die dag nie. Sy presiese woorde is:

En die heer het die onregverdige bestuurder geprys, omdat hy verstandig gehandel het; want die kinders van hierdie wêreld is verstandiger teenoor hulle geslag as die kinders van die lig. (Lukas 16:8 AFR1953)

Die Here het ons gemeente vanjaar al 'n halwe eeu in sy krag gedra en beskerm.
Om seker te maak dat ons nie soos die ou monnike onsself wegsluit van die lewe af en aan niks wil raak, smaak of proe nie, brei die Here Jesus nou hierdie voorbeeldverhaal uit met enkele opdragte.

En Ek sê vir julle: Maak vir julle vriende deur die onregverdige Mammon, sodat wanneer julle die lewe verlaat, hulle jul in die ewige tente kan ontvang. (Lukas 16:9 AFR1953)

Aan die begin van hierdie preek het ek u daarop gewys dat die Here in hierdie verhaal met woorde speel. Die woordspeling gaan by ons verby, omdat ons Afrikaans praat, maar die mense wat na die Here gestaan en luister het, het die woordspeling gesnap.

Die woord mammon is ook so 'n woordspeling.
Die Here verwys na die bestuurder se optrede: Meteens is dit nie meer moeilik om te verstaan wat die Here bedoel nie.
Uit hierdie verhaal is daar 'n paar reëls duidelik:
Jesus was uiters gebalanseerd as dit by geld kom. Hy het gesê: Gee God wat aan Hom toekom en die keiser wat aan hom toekom.
Die Here Jesus se kruis staan in hierdie optrede wat die Here van ons verwag, sentraal.
Die Here Jesus beklemtoon die volgorde van belangrikheid:
Ons kerk het die afgelope 50 jaar ook deur hierdie stryd gekom. Ons as kerk en gelowiges sal in die toekoms steeds meer gekonfronteer word deur geld en die dinge wat saam met geld gaan, soos status en gesag.
Let op dat die Here Jesus Christus die voorbeeldverhaal nie afsluit met geld en bestuurderskap oor fisiese dinge nie.
Soos alle mense staan ons gemeente in 'n siftingskrisis.
Nou het hierdie deel van die lewe meteens onbelangrik geword.
Kyk net hoe reageer mense oraloor.
..want die kinders van hierdie wêreld is verstandiger teenoor hulle geslag as die kinders van die lig.

Hierdie saak sal moet verander: Ons kan bly voortbestaan, maar dan sal daar 'n groot bekeringsdaad oor ons beskik moet word.
Amen.

Slotgebed.
Slotpsalm 25: 5, 7.

Die genade van die Here Jesus Christus en die liefde van God en die gemeenskap van die Heilige Gees bly by u almal.
Amen.

Dr. M.J. du Plessis
Gereformeerde Kerk Bellville
Datum:  Sondag  4 Februarie 2007 (oggend)