Ons hulp is in die Naam van die Here wat die hemel en die aarde geskape het.
Geliefdes, genade en vrede vir u van God ons Vader en die Here Jesus Christus deur die kragtige werking van God die Heilige Gees.
Amen.

Lofpsalm 144:1.

Geloofsbelydenis

Wet

Psalm 103:9.

Gebed.

Psalm 127:1, 2.

Skriflesing: Prediker 1:1-11 en Prediker 11:9 – 12:8.
Teks: Prediker 1:2
Alles tevergeefs sê die Prediker, alles tevergeefs, dit is alles tevergeefs!
Prediker 12:13
Die hoofsaak van alles wat gehoor is, is: Vrees God en hou sy gebooie, want dit geld vir alle mense.
Wat gaan jy op jou oudag van jou lewe onthou? Wat gaan julle jonges op julle oudag maak met die baie van die dinge wat julle nou doen?

Dit hang alles af van hoe ver jy kan sien!
Kan jy so ver sien dat jy besef dat jou gewete jou op jou oudag gaan pla oor die onverantwoordelike dinge wat jy in jou jeug aangevang het? 
Maar al die tevergeefsheid het nie betrekking op hom wat God werklik dien, en van harte vrees nie. Sulke mense begin die lewe eintlik eers na hulle dood. Hulle is dan deel van die lewe wat God in die hiernamaals beskik in sy heerlikheid.

Ons kan die betoog van die skrywer van Prediker ook nog van 'n ander kant af benader.
Aanvanklik  lyk dit asof die boek Prediker met hulle saamstem. Die hele boek deur stem die Prediker saam met die mense dat alles tevergeefs is.
Maar dan in die laaste paar verse ruk hy hierdie mense vreeslik hard tot die werklikheid terug! Julle lewe is tevergeefs omdat julle nie in God glo nie! Die hoofsaak van alles is dat julle alles moet hoor, en God moet vrees, want Hy is die Enigste Een wat die vergeefsheid uit die lewe wegneem. Ja, sê die Prediker, dit geld vir alle mense.

Die deurlopende gedagte in die Prediker is die tevergeefsheid.

Hoofstuk 1:2. Ons teksvers herhaal drie keer:
Alles tevergeefs, Alles tevergeefs, dit is alles tevergeefs.
Hier sê hy nog nie waarom alles dan tevergeefs is nie.

In hoofstuk 2 het hy dit oor rykdom, en die plesier wat geld alles bring, dan staan daar in vers 1 en vers 11:

Maar kyk, ook dit was tevergeefs! Toe het ek gekyk na al die werke wat my hande tot stand gebring het, en al die moeitevolle arbeid wat ek verrig het - en kyk dit was alles tevergeefs en 'n gejaag na wind! En daar was geen voordeel onder die son nie.

Hier begin die Prediker al die doel van sy skrywe te laat deurskemer. Dit gaan oor die woorde "onder die son." Hy praat in die twaalf hoofstukke dertig keer van "onder die son". En dan bedoel hy daarmee "op die aarde". Hy sê dus die volgende:
In hoofstuk 3:19 stel hy die siening van die ongelowige.

Want die lot van die mensekinders is ook die lot van die veediere: Hulle het een en dieselfde lot; soos die een sterwe, so sterwe die ander, en hulle het almal dieselfde asem, en 'n voorkeur van die mens bo die veediere is daar nie; want alles is tevergeefs.

Natuurlik is alles tevergeefs as dit is wat jy glo!
Die boek loop geleidelik op na 'n hoogtepunt toe. Hoofstuk 3:22 verwys duidelik na die hiernamaals as daar geskryf staan:
want wie sal hom daartoe bring dat hy kan sien wat ná hom sal wees?

Ons moet dus kan sien wat ná ons sal wees. Iets moet ons beweeg om in die hiernamaals te sien, en te begryp dat die doel van ons lewe daar lê.

Die saak word steeds sterker gestel in hoofstuk 5:6.

Want soos daar baie drome is, so is daar ook nietige woorde in menigte, maar vrees God!

Nietige dinge is tevergeefs. Praatjies beteken niks. Die enigste saak wat die nietigheid sal oorleef, is die vrees vir die Here. Die Prediker stel die saak dus geleidelik al skerper: Alles is nietig, as jy  God nie vrees nie!

In hoofstuk 5:9 skryf hy weer van die tevergeefsheid. Maar let op dat hy dit weer so stel dat die tevergeefsheid geleë is in 'n verkeerde benadering! 
Hoofstuk 6:2 het dieselfde inhoud, maar daar word die smart van hierdie ongelowige ryke baie sterk gestel.
Hoofstuk 7:6 kondig aan dat dit nie net geld en werk is wat tevergeefs is nie. Ongeloof is ook tevergeefs. U merk dus op dat hoe verder die Prediker gaan, hoe ernstiger word hy in sy aanspraak dat jy jou oë na God toe moet ophef, anders is alles tevergeefs.

Hoofstuk 8:13 waarsku al reguit en sonder huiwering:
 - alhoewel ek weet dat dit goed sal gaan met die wat God vrees, omdat hulle voor sy aangesig vrees, en dit nie goed sal gaan met die goddelose, en hy  die dae nie sal verleng soos 'n skaduwee nie, omdat hy voor die aangesig van God nie vrees nie.
Die Prediker begin dus om saam met die goddelose te redeneer, maar dan gebruik hy die goddelose se lewenshouding om hom te oortuig dat sy lewe juis tevergeefs is omdat hy God nie ken nie. Daarom eindig hy dan hoofstuk 12 (die einde van sy boek) met die woorde dat die hoofsaak van sy boek is dat God gevrees moet word, en dat dit vir alle mense geld.

Die einde van sy boek is daarom besonder treffend:  Die ou mens se hele lewe is gedaan:  Die bene wil nie meer nie  (die sterk manne het krom geword)  en die hande kan ook nie meer hulle funksies verrig nie (die wagters van die huis bewe).  Die oë raak dof (die wat deur die vensters kyk) en die slaap gee pad en doofheid tree in (hy staan op as die voëltjies begin sing en al die tone van die lied dof sal word). Medisyne help ook nie meer nie (die kapperkruid word nutteloos) en uiteindelik sterf die mens. 

Maar  -  en dis die belangrike  -  hier is nie sprake van tevergeefsheid nie!  Die mens gaan na sy ewige huis! 
Die Christusprediking van die gedeelte is nou die volgende. Die mens se hele lewe is tevergeefs en op die nietigheid toegespits as dit van onsself afhang.
Genadiglik het God die hele saak van ons sondes in Christus verander.
Die inhoud is dat ons nie meer self hoef te werk nie. Ons moet net in Christus glo.
Daarom is die boodskap aan julle jongmense dat julle met krag en met blydskap, maar met versigtigheid moet lewe!
Verbly jou, o jongeling, in jou jeug en laat jou hart jou vrolik maak in die dae van jou jonkheid; en wandel in die weë van jou hart en in die aanskouing van jou oë; maar weet dat God jou oor al hierdie dinge in die gerig sal bring.  (Prediker 11:9 AFR1953)
Weet dat God jou oor al hierdie dinge in die gerig sal bring!  Moenie nou dinge aanvang wat maak dat jy tevergeefs sterf as jou draad deurgeknip word nie!

Laat ons dan hoor as die Prediker ons leer dat alles tevergeefs is as ons God nie dien nie. Laat ons doen soos die Heilige Gees ons beveel: Laat ons lewe loskom van die aardse, en laat ons lewe vir die ewigheid by God.

Die hoofsaak van alles wat gehoor is, is: Vrees God en hou sy gebooie, want dit geld vir alle mense.

Amen.

Slotgebed.

Slotpsalm 2:1, 2.

Die HERE sal jou seën en jou behoed;
Die HERE sal sy aangesig oor jou laat skyn en jou genadig wees;
Die HERE sal sy aangesig oor jou verhef en aan jou vrede gee.
Amen.

Dr. M.J. du Plessis
Gereformeerde Kerk Bellville
Datum: 30 Junie 2002.