Sing vooraf:    Psalm 33:7, 8.

Ons hulp is in die Naam van die Here wat die hemel en die aarde geskape het.
Geliefdes, genade en vrede vir u van God ons Vader en die Here Jesus Christus deur die kragtige werking van God die Heilige Gees.
Amen.

Lofpsalm  8:1, 2, 4.

Gebed.
Amen.

Skrifberyming  1-1:6.
Skriflesing:  Prediker 7
Teks:  Kategismus Sondag 3.  Prediker 7:29

Kyk, net dit het ek uitgevind: dat God die mens reg gemaak het, maar hulle het baie slim planne gesoek. (Prediker 7:29 AFR53)

Die Bybel openbaar die Wese en die werke van ons almagtige God.  Natuurlik openbaar die Bybel nie alles nie  -  dit openbaar net dit wat die Here dink wat ons nodig het vir ons saligheid

Die Here openbaar ook dinge oor ons:
Ons weet mos dat baie feite verlore raak oor jare omdat die een geslag dit nie meer vir die volgende geslag leer nie!  Ons bly veral stil oor die dinge wat ons diepste dinge oopvlek en ons skaam voor God laat staan.

Die begin van ons geskiedenis is baie belangrik
Die Here begin sy openbaring aan ons in die Bybel om op die werk van vier verskillende weses te wys.  Twee daarvan is sy eie werk as God en die ander is die werk van die duiwel en die optrede van die mens.  Ons kyk in die preek na die volgende:

1.      God se werk in die skepping
2.      Die duiwel se werk in die versoeking
3.      Die mens se werk in die sondeval
4.      Die Heilige Gees se werk in die wedergeboorte

1. God se werk in die skepping

Die Here se werk is duursaam.
Die laaste skeppingsdag maak die Here die twee mense.  Dis ‘n wonderlike gebeurtenis.
Daarom kan die mensdom die ellendes wat nou onder ons voorkom en ons beheers, nie aan die Here toeskryf nie.  Hy is nie daarvoor verantwoordelik nie.
Daarmee het iets baie baie belangriks gebeur!
Hierdie twee mense kon net soos die engele die Here verheerlik en lof toesing:

En die een het die ander toegeroep en gesê: Heilig, heilig, heilig is die HERE van die leërskare. Die hele aarde is van sy heerlikheid vol! (Jesaja 6:3 AFR53)

Loof Hom, al sy engele, loof Hom, al sy leërskare! (Psalms 148:2 AFR53)

In die Nuwe Testament leer ons dat die Here Jesus ons weer maak soos wat ons in die begin was.  Dink maar net aan die volgende uitsprake van die apostel Paulus:

en julle jul met die nuwe mens beklee het wat vernuwe word tot kennis na die beeld van sy Skepper, (Kolossense 3:10 AFR53)

as julle ten minste van Hom gehoor het en in Hom onderrig is soos die waarheid is in Jesus: (Efesiërs 4:21 AFR53)

en julle met die nuwe mens moet beklee wat na God geskape is in ware geregtigheid en heiligheid. (Efesiërs 4:24 AFR53)

Die Here het dus nie slegte en sondige mense gemaak nie.  Hulle was goed, mooi en ordentlik:

(92:15) In die gryse ouderdom sal hulle nog vrugte dra, hulle sal vet en groen wees,  (92:16) om te verkondig dat die HERE reg is, my rots, en in Hom is geen onreg nie. (Psalms 92:14-15 AFR53)

2.      Die duiwel se werk in die versoeking

Hy is die groot versoeker.   Hy het ‘n baie eienaardige geaardheid, want hy is magteloos teen God en tog bly hy teen God in verset en opstand kom.
Dit is waarom die Satan die mens versoek het, sodat hulle deur sonde te doen, aan hom verslaaf kan word.  Inderdaad is die sondeval ‘n baie groot vernedering omdat ons verander is tot slawe van die duiwel.

Die werkswyse van die duiwel is dat hy lieg en moor.  Die Here Jesus vat dit saam in ‘n uitspraak wat Hy maak in Johannes 8:44 waar Hy die duiwel ‘n leuenaar en ‘n mensemoordenaar noem:

Julle het die duiwel as vader, en die begeertes van julle vader wil julle doen. Hy was ‘n mensemoordenaar van die begin af en staan nie in die waarheid nie, omdat daar in hom geen waarheid is nie. Wanneer hy leuentaal praat, praat hy uit sy eie, omdat hy ‘n leuenaar is en die vader daarvan. (Johannes 8:44 AFR53)

Ons leer hom in elk geval in Genesis 3:3-5 ook so ken.  Hy lieg onbeskaamd vir Eva terwyl hy baie goed geweet het dat die Here sy woord gaan hou en die twee mense met die dood straf as hulle ongehoorsaam is.

Toe sê die slang vir die vrou: Julle sal gewis nie sterwe nie;  maar God weet dat as julle daarvan eet, julle oë sal oopgaan, sodat julle soos God sal wees deur goed en kwaad te ken. (Genesis 3:3-5 AFR53)

Die duiwel is dus absoluut gewetenloos.

In sy lis gebruik hy instrumente wat nie deur die twee mense gewantrou is nie en waarmee hulle goed vertroud was: ‘n dier  -  die slang.
In die gesprek wat daar in die Paradys gevoer is tussen Eva en die slang is dit duidelik dat die duiwel bepaalde feite van God se openbaring ken, maar dat hy dit verdraai om dit teen God en teen die mense te gebruik.  Die duiwel en mense wat duiwels is, doen dit vandag nog presies net so.

Die gevaar bestaan vandag nog dat die duiwel ons insigte kan verbuig, sodat ons die waarheid skeef trek en verkeerde dinge dink en doen.  Onthou maar net wat die Heilige Gees neerskryf in 2 Korintiërs 11:

Maar ek vrees dat, net soos die slang Eva deur sy listigheid bedrieg het, julle sinne so miskien bedorwe kan raak, vervreemd van die opregtheid teenoor Christus. (2 Korintiërs 11:3 AFR53)

3.      Die mens se werk in die sondeval

Dis altyd so maklik om te sê: “Ons voorouers het in sonde geval.”  So al asof dit ‘n ding is wat hulle van buite af oorval het.
Jare later verwyt die profeet Hosea vir volk omdat hulle godsdiens so swak was.  Toe laat die Here hom die volgende uitspraak maak:

Maar hulle het soos Adam die verbond oortree, daar het hulle troueloos teen My gehandel. (Hosea 6:7 AFR53)

Die Here het die twee mense in ‘n posisie gestel waarin hulle deur die werkverbond die hoogste saligheid sou bereik.
Die Here verklaar van sy kant af dat mense sukkel om die dinge wat hulle sien, nie te wil hê nie.  Hy openbaar ook dat dit die ding was wat die aanleidende rol gespeel het in die sondeval:

Toe sien die vrou dat die boom goed was om van te eet en dat hy ‘n lus was vir die oë, ja, ‘n boom wat ‘n mens kan begeer om verstand te verkry; en sy neem van sy vrugte en eet en gee ook aan haar man by haar, en hy het geëet. (Genesis 3:6 AFR53)

Want alles wat in die wêreld is  -  die begeerlikheid van die vlees en die begeerlikheid van die oë en die grootsheid van die lewe  -  is nie uit die Vader nie, maar is uit die wêreld. (1 Johannes 2:16 AFR53)

Die fout vir die sondeval lê dus by die mens self.  Hy kan niemand anders as net homself verwyt vir al die ellendes wat na daardie dag op hom en sy nasate geval het nie!

Laat niemand, as hy in versoeking kom, sê: Ek word deur God versoek nie. Want God kan deur die kwaad nie versoek word nie, en self versoek Hy niemand nie.  Maar elkeen word versoek as hy deur sy eie begeerlikheid weggesleep en verlok word.  Daarna, as die begeerlikheid ontvang het, baar dit sonde; en as die sonde tot volle ontwikkeling gekom het, bring dit die dood voort. (Jakobus 1:13-15 AFR53)

4.      Die Heilige Gees se werk in die wedergeboorte

Die duiwel het egter ‘n baie groot fout gemaak wat bitterlik teen homself tel.
Dis vanselfsprekend dat die duiwel die fout sou maak, want hy het nie liefde in hom nie en die liefde van die Here het hy nie geken nie.

Maar, al is ons nou in alle opsigte uit onsself onbekwaam en net in staat tot groot verkeerde dinge (Matteus 12:36; Efesiërs 5:4; Galasiërs 5:19-21; Hosea 6:7; Jakobus 4:17, ens) het God self ingegryp.  Hy maak dit moontlik dat ons deur ‘n proses wat Hyself voorsien, wedergebore kan word en verlos word.

Eerste laat Hy sy Seun sterf tot versoening van al ons sondes.  Deel van die versoening is dat die Here Jesus die Heilige Gees van God gestuur het om in en met ons te werk terwyl Hy gereedmaak vir die wederkoms.

Maar Ek sê julle die waarheid: Dit is vir julle voordelig dat Ek weggaan; want as Ek nie weggaan nie, sal die Trooster nie na julle kom nie; maar as Ek weggaan, sal Ek Hom na julle stuur; (Johannes 16:7 AFR53)

En Ek sal die Vader bid, en Hy sal julle ’n ander Trooster gee om by julle te bly tot in ewigheid: (Johannes 14:16 AFR53)

… maar die Trooster, die Heilige Gees, wat die Vader in my Naam sal stuur, Hy sal julle alles leer en sal julle herinner aan alles wat Ek vir julle gesê het. (Johannes 14:26 AFR53)

Maar as die Trooster gekom het wat Ek vir julle van die Vader sal stuur, die Gees van die waarheid wat van die Vader uitgaan, sal Hy van My getuig. (Johannes 15:26 AFR53)

Die Heilige Gees is God wat self geestelik in ons werk.  Hy werk met ons verstand en met ons emosies.
Dis belangrik dat ons die dinge weet en glo, anders lewe ons in ‘n wêreld van selfbedrog en gaan ons verlore.

Enige mens wat hom steur aan die inwerking van God die Heilige Gees leer die Here ken.  Hy dien die Here meer en beter soos sy lewe aangaan. Hy hoop op die ewige lewe met God.

Kom ons kyk saam wat ons belydenis hieroor te sê het in die Heidelbergse Kategismus Sondag 3:

Vraag 6:  Het God die mens dan so sondig en verkeerd geskep?
Antwoord:  Nee, God het die mens goed (a) en na sy ewebeeld geskep (b).  Dit beteken:  in ware geregtigheid en heiligheid, sodat hy God sy Skepper reg kon ken, Hom van harte kon liefhê en saam Hom in die ewige saligheid kon lewe om Hom te loof en te prys (c).
a)Gen 1:31.  (b) Gen I:26, 27.  (c) Ef 4:24;  Kol 3 2 Kor 3:18.

Vraag 7:  Waar kom hierdie verdorwe natuur van mens dan vandaan?
Antwoord:  Van die val en ongehoorsaamheid van ons eerste ouers, Adam en Eva, in die paradys (a).  Daar het ons natuur so verdorwe geraak dat ons almal in sonde ontvang en gebore word (b).
(a)Gen 3;  Rom 5:12, 18, 19.  (b) Ps 51:7;  Gen 5:3

Vraag 8:  Is ons so verdorwe dat ons glad nie in staat is om iets goeds te doen nie en tot alle kwaad geneig is?
Antwoord:  Ja (a), behalwe as ons deur die Gees van God weergebore word (b).
(a)Gen 8:21;6:5;  Job 14:4;  15:14, 16, 35;  Joh 3:6;  Jes 53:6.  (b) Joh 3:3, 5;1 Kor 12:3;  2 Kor 3:5.

Amen.

Slotgebed.
Slotpsalm  147:4.

Die genade van die Here Jesus Christus en die liefde van God en die gemeenskap van die Heilige Gees bly by u almal.
Amen.

Dr. M.J. du Plessis
Gereformeerde Kerk Bellville
Datum:  22 Januarie 2006 (aand).