Sing vooraf: Psalm 27:2; Psalm 81:13

Ons hulp is in die Naam van die Here wat die hemel en die aarde geskape het.
Geliefdes, genade en vrede vir u van God ons Vader en die Here Jesus Christus deur die kragtige werking van God die Heilige Gees.
Amen.

Lofpsalm 84:1
Gebed
Psalm 73:11
Skriflesing:     Psalm 139
Teks: Psalm 139: 23, 24; Kategismus Sondag 44

Deurgrond my, o God, en ken my hart; toets my en ken my gedagtes; en kyk of daar by my ’n weg is van smart, en lei my op die ewige weg! (Psalms 139:23-24 AFR1953)

Die digter van Psalm 139 het ontdek hoe almagtig en alomteenwoordig God die Here is.
En dan die ontstellende: Die Here deurgrond hom!
Nou nooi hy as ’t ware die Here uit om sy gedagtes te kom deursoek. Hy staan bewend voor die Here, maar hy stel homself graag aan die Here bloot. Hy het ’n begeerte om deur God getoets en gesuiwer te word, en om dan by die Here vergewing van sy sondes te ontvang:
Die ware gelowige kan so iets doen, want hy weet dat die Here hom in sy sondige begeertes gaan ontdek – maar dis juis waarvan hy wil ontslae raak!

(38:10) Here, voor U is al my begeertes, en my gesug is vir U nie verborge nie. (Psalms 38:9 AFR1953)
 
Normaalweg is ’n mens se begeertes nie juis aanprysenswaardig voor die Here nie. Dink maar aan die uitspraak van Psalm 140:8:

(140:9) Here, gee tog nie die begeertes van die goddelose nie; laat sy listige plan nie geluk, sodat hulle hul verhef nie. Sela. (Psalms 140:8 AFR1953)

Die Heilige Gees waarsku ons inderdaad dat ons begeertes in die geselskap lê van totaal onverkwiklike dinge. Luister na Kolossense 3:5:

Maak dood dan julle lede wat op die aarde is, naamlik hoerery, onreinheid, hartstog, slegte begeertes en gierigheid, wat afgodediens is, (Kolossense 3:5 AFR1953)

Die Here wys ons daarop dat ons as uitverkorenes ons fisies en geestelik moet afskei van verkeerde dinge – onder andere moet ons wegbreek van begeertes:

Geliefdes, ek vermaan julle as bywoners en vreemdelinge om julle te onthou van vleeslike begeertes wat stryd voer teen die siel; (1 Petrus 2:11 AFR1953)

In Ou-Testamentiese taal is hierdie digter besig om berou te toon oor sy sondes, en om sy oortredings voor die Here te bely.
Dis presies ook wat elkeen van ons moet besef voordat ons in ons geloof vorentoe kan gaan (Kategismus Sondag 44).
Dit gebeur natuurlik nie so maklik nie, want ons ken ons sondes en ons ellendes mos uit God se wet, en as ons met die wet werk sit ons met groot moeilikhede. Dink maar net aan wat die apostel Paulus daarvan skryf in Romeine 7: 7:

Inteendeel, ek sou die sonde nie anders as deur die wet geken het nie. Want ek sou ook die begeerlikheid nie geken het as die wet nie gesê het: Jy mag nie begeer nie.

Al die sondes begin dus wesenlik by die tiende gebod, want jy kan letterlik geen sonde doen voordat jy nie die begeerte daarvoor het nie. Dit onderstreep ook weer die swaar van die wet.
Nou glo ons verder – soos die Bybel ons leer – dat ons nie die wet sommer net opsy kan skuif of verwerp nie:
Dan is die saak meteens nie meer so eenvoudig nie, want kyk hoe lyk ons lewens!
Die feit is dat daar by ons begeertes is om byna elke gebod te oortree. En dit bly nie net by begeertes nie – ons voer baie keer ons begeertes uit. Dit raak al die gebooie van die Here.
Ons kry skaam as ons eerlik is, want dis nie so dat ons geen lus het om teen die Here te sondig nie.
Ons stryd teen die sonde self vertoon ook nie baie lewenskragtig nie, want ons sukkel nog maar op presies dieselfde vlak as waar Israel in die woestyn was.
Die feit is net dat ons baie keer skuldig staan voor die Here omdat ons die Here se gebooie oortree.
Kom ons pas die hele saak op onsself toe. Ons besef ons eie onbekwaamheid as ons eerlik na onsself kyk. Maar die Here is nie sonder genade nie. By die Here is die genade meer as oorvloedig, want dis die inhoud van die Christusevangelie.

1 Johannes 1:8 leer ons die volgende:

As ons sê dat ons geen sonde het nie, mislei ons onsself, en die waarheid is nie in ons nie. As ons ons sondes bely, Hy is getrou en regverdig om ons die sondes te vergewe en ons van alle ongeregtigheid te reinig.

Wanneer ons die sonde besef, en ons luister na die leiding van die Heilige Gees, dan groei daar nuwe begeertes by ons.
Moet nou nie in hierdie saak in ongeloof verval nie.
Die Heilige Gees verseker ons dat God meer as genoeg genade vir ons het.
Dit bring ons by nog ’n probleem: as die genade van die Here dan vir ons genoeg is, waarom moet ons dan nog die wet preek en onderhou ?
Dis waarom die wet gepreek moet word.
Die wet leer ons wat alles in Christus te kry is.
Dan kom ons uit die aard van die saak in ’n situasie waar ons:
Kom ons strek ons dan uit na dinge wat ons wel mag begeer – die heiligheid en aanbidding van God. Laat ons ons beywer om goed en reg te lewe totdat ons hierdie aardse bestaan verwissel met die ewige en sondelose bestaan by God.

Kom ons lees Kategismus Sondag 44 saam.

Vraag 113: Wat eis die tiende gebod van ons?
Antwoord: Selfs die geringste begeerte of gedagte teen enige gebod van God mag nooit in ons hart opkom nie. Ons moet altyd en heelhartig vyande van alle sonde wees en ’n begeerte tot alle geregtigheid hê (a).
(a) Rom 7:7.

Vraag 114: Maar kan die wat tot God bekeer is, hierdie gebooie volmaak gehoorsaam?
Antwoord: Nee, want selfs die allerheiligstes het, solank hulle in hierdie lewe is, nog maar ’n geringe begin van hierdie gehoorsaamheid (a), maar tog so dat hulle met ’n ernstige voorneme begin om nie alleen volgens sommige nie, maar volgens al die gebooie van God te lewe (b).
(a) 1 Joh 1:8; Rom 7:14, 15; Pred 7:20; 1 Kor 13:9. (b) Rom 7:22; Ps 1:2.

Vraag 115: Waarom laat God die Tien Gebooie dan so streng aan ons voorhou as niemand dit tog in hierdie lewe kan onderhou nie?
Antwoord: Ten eerste sodat ons gedurende ons hele lewe ons sondige natuur hoe langer hoe beter kan leer ken (a), en met groter verlange na die vergewing van sondes en na die geregtigheid in Christus kan soek (b). Ten tweede moet ons ons sonder ophou beywer en God om die genade van die Heilige Gees bid, sodat ons altyd meer en meer na die ewebeeld van God vernuwe mag word totdat ons na hierdie lewe die volmaaktheid as doel bereik (c).
(a) Rom 3:20; 1 Joh 1:9; Ps 32:5. (b) Matt 5:6; Rom 7:24, 25. (c) 1 Kor 9:24; Fil 3:12-14.

Amen.

Slotgebed
Slotpsalm 25:2, 6

Die genade van die Here Jesus Christus en die liefde van God en die gemeenskap van die Heilige Gees bly by u almal.
Amen.

Dr MJ du Plessis
Gereformeerde Kerk Bellville
Datum: 5 November 2006 (aand)